Leukemie is een kanker van witte bloedcellen.
De ziekte kan acuut en ernstig zijn, soms levensbedreigend. Er bestaan ook chronische vormen van deze bloedkanker die goed te behandelen zijn. Alle vormen hebben als kenmerk dat witte bloedcellen niet goed groeien.
Het verschil tussen lymfatische en myeloïde leukemie is het type witte bloedcellen dat gaat woekeren.
Lymfatische cellen groeien uit tot lymfocyten, dat zijn witte bloedcellen die belangrijk zijn in je afweer. Myeloïde voorlopercellen groeien uit tot alle andere bloedcellen, waaronder granulocyten, monocyten, rode bloedcellen en bloedplaatjes
Als in het beenmerg te veel witte bloedcellen worden gemaakt, kan een woekering of een ophoping van onrijpe leukocyten (‘blasten’) ontstaan. Bij acute leukemie rijpen cellen niet goed uit, ontstaan onrijpe cellen in beenmerg (blasten) en uiteindelijk in het bloed. Bij chronische leukemie rijpen witte bloedcellen wel goed uit, maar zijn er te veel van in het bloed en/of beenmerg.
Een klein percentage van patiënten met een AML heeft een erfelijke vorm. Maar verder geldt dat leukemie niet is aangeboren en dat je het ook niet door geeft aan je kinderen. De afwijking is wat ze noemen ‘verworven’. Dat betekent dat het plotseling is gebeurd in je leven tijdens de celdeling. Dit is pure pech. Je lichaam maakt elke dag enorme aantallen nieuwe bloedcellen. Er treden vaker foutjes op, je lichaam ontdekt die en ruimt de afwijkende cellen op. Bij leukemie is het per ongeluk niet gelukt de kankercellen te detecteren en op te ruimen. En dan gaan ze woekeren.
Er zijn verschillende soorten bloedkanker. Ze zijn te verdelen in acute leukemie en chronische leukemie.
Er zijn vier hoofdsoorten leukemie:
Hairy-Cell leukemie (HCL) en PLL (pro-lymfocyten leukemie) zijn zeldzame vormen van lymfocytaire leukemie.
Ieder jaar krijgen in Nederland ruim 2000 volwassenen de diagnose leukemie. Het verschilt per soort hoe vaak deze vorm van bloedkanker voorkomt. Hieronder staat het aantal mensen in Nederland dat de ziekte krijgt.
Ook kinderen en jongeren kunnen leukemie krijgen, meestal ALL of soms AML. In Nederland treft dat elk jaar ongeveer 190 kinderen en jongeren.
Leukemie is een ernstige ziekte. Er zijn veel verschillende klachten die erop kunnen wijzen dat je deze ziekte hebt, zeer ernstige vermoeidheid is er daar een van. Vermoeidheid komt vaak voor en wordt gelukkig veelal veroorzaakt door heel iets anders en niet door leukemie. Ga met hevige, onverklaarbare vermoeidheidsklachten altijd naar een huisarts.
De teksten over leukemie algemeen zijn samengesteld door Hematon met medewerking van hematologen namens de NVvH.
De informatie is voor het laatst aangepast in 2022.